Κα Α. Διαμαντοπούλου

Υπουργό Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Επιτρέψτε μας να εκφράσουμε τη διαφωνία μας σχετικά με το προτεινόμενο σχέδιο διδασκαλίας της Βιολογίας στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η Βιολογία μαζί με την Πληροφορική θα διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο στις πρώτες δεκαετίες ή και ολόκληρο τον 21ο αιώνα σ’ όλες της ανεπτυγμένες κοινωνίες. Όμως η σημασία της Βιολογίας δεν περιορίζεται στις επαναστατικές εφαρμογές της στους χώρους της υγείας και της παραγωγής τροφής σε συνδυασμό με την διατήρηση της περιβαλλοντικής ισορροπίας του πλανήτη. Το φάσμα της επιστημονικής γνώσης που διατρέχει την σημερινή βιολογία - από τη μοριακή βιολογία μέχρι τις επιστήμες του νου, των βιοκοινωνιών και των οικοσυστημάτων - αποτελεί το πιο ρεαλιστικό και, επομένως, το πιο ισχυρό αντίδοτο στα ρεύματα του φονταμενταλισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ανεξέλεγκτης τεχνοκρατίας και της άκρατης απληστίας που απειλούν τον σύγχρονο κόσμο όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν.

Εκ της φύσεως της η Βιολογία αποτελεί τον κρίκο μεταξύ των θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών που δεν μπορούν να συζευχθούν σ’ ένα γόνιμο και ολοκληρωμένο σύνολο χωρίς αυτήν. Αυτό το σύνολο πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της παιδείας που μια σύγχρονη κοινωνία φιλοδοξεί να δώσει στους πολίτες της. Κάθε άλλο σχήμα είναι καταδικασμένο να περιστρέφεται γύρω από τον δογματισμό και την προκατάληψη, στο ένα άκρο, ή την κενή και στυγνή τεχνογνωσία στο άλλο. Κάνουμε έκκληση για επανεξέταση της Βιολογίας στο πρόγραμμα του Γυμνασίου και του Λυκείου υπό το πνεύμα όχι μόνο των εφαρμογών της αλλά και της καλλιέργειας μιας υγιούς κοινωνικής συνείδησης. Οι αλλαγές, όπως προτείνονται σήμερα, αποτελούν βήμα προς τα πίσω.

Με πολλή εκτίμηση

  • Γραβάνης Αχιλλέας (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Καθηγητής Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή Παν/μιου Κρήτης Μέλος Συμβουλίου, Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας ΑΕΙ (ΑΔΙΠ)

  • Γραμματικάκης Γεώργιος (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Ομότιμος Καθηγητής Παν/μιου Κρήτης π. Πρύτανης Παν/μιου Κρήτης

  • Ζούρος Ελευθέριος (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Ομότιμος Καθηγητής Παν/μιου Κρήτης Αντεπιστέλλον Μέλος Ακαδημίας Αθηνών

  • Καλοκαιρινός Αλέξης (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Αν. Καθηγητής π. Κοσμήτορας Φιλοσοφική Σχολής, Π/μιου Κρήτης

  • Καφάτος Φώτης (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Καθηγητής Imperial College London, UK Επίτιμος Πρόεδρος European Research Council

  • Οικονόμου Ελευθέριος (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Ομότιμος Καθηγητής Παν/μιου Κρήτης π. Πρόεδρος Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας

  • Τραχανάς Στέφανος (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)

Διευθυντής, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτη

Συνοπτική συγκριτική παρουσίαση της θέσης που καταλαμβάνει η βιολογία στο ωρολόγιο και αναλυτικό πρόγραμμα Ελλάδας, Γαλλίας, Φινλανδίας

(απόσπασμα από επιστημονική εργασία μέλους της ΠΕΒ που έχει υποβληθεί για κρίση)

[1] Kaihari-Salminen, K. (2006). Curriculum reform in Finnish basic and general upper secondary education. Finnish National Board of Education. Ανασύρθηκε στις 20/4/2010 από την ιστοσελίδα:

[2] Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τις ιστοσελίδες του CNDP (του αντίστοιχου με το δικό μας Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) όπου περιγράφονται οι προβλεπόμενες ώρες των μαθημάτων, αλλά και το Αναλυτικό Πρόγραμμα για να διαπιστωθεί η έκταση που καταλαμβάνει το μάθημα της Βιολογίας μέσα στο «Science de la Vie et de la Terre». Οι ιστοσελίδες που συμβουλευτήκαμε είναι οι ακόλουθες και κάποιες «παράγωγά» τους:

[3] Με βάση το ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ

[4] Με βάση το Αναλυτικό Πρόγραμμα της Φινλανδίας η Γεωγραφία καταλαμβάνει περίπου το 1/3 των ωρών κι έτσι υπολογίστηκε ο συνολικός χρόνος που αφιερώνεται στη Βιολογία καθώς στο πρόγραμμά τους (στο Γυμνάσιο) εμφανίζονται ως Βιολογία και Γεωγραφία. Επίσης, στις ώρες της Βιολογίας υπολογίζονται και οι ώρες της Αγωγής Υγείας που στο ελληνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα εντάσσονται κυρίως στο γνωστικό αντικείμενο της Βιολογίας.

Η χαμηλή κατάταξη των Ελλήνων συγκριτικά με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους  στο PISA μήπως τελικά οφείλεται και στις λιγότερες ώρες Βιολογίας; Η χαμηλή κατάταξη σε θέματα που σχετίζονται με βασικές γνώσεις βιολογίας π.χ. για τη βιοτεχνολογία [5] (βλ. διάγραμμα κάτω) δεν πρόκειται να βελτιωθεί παράγοντας γενιές πολιτών που θα έχουν παρακολουθήσει μόλις 5 ώρες βιολογίας. Επιπλέον, όταν 47% των Ελλήνων πιστεύουν πως «τα αντιβιοτικά καταστρέφουν τους ιούς» [6] οποιαδήποτε πολιτική καταπολέμησης της πολυφαρμακίας θα πέφτει στο κενό. Και αυτά είναι μόνο μερικά από τα παραδείγματα που μπορούμε να παραθέσουμε για να γίνει κατανοητή η ανάγκη δημιουργίας πολιτών με τις απαραίτητες βιολογικές γνώσεις για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Εάν λοιπόν, θέλουμε να ακολουθήσουμε το Φινλανδικό μοντέλο, το οποίο μάλιστα με θέρμη υποστηρίζει και το Υπουργείο ως εκπαιδευτικό πρότυπο, υπολείπονται από τη B/θμια Εκπ/ση άλλες 5,7 ώρες βιολογίας ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ!

[5] Gaskell  et al. (2006). Europeans and Biotechnology in 2005: Patterns and Trends - Eurobarometer 64.3. Funded by DG Research, European Commission.

[6] Έρευνα από το Ευρωβαρόμετρο (2005)

Με αφορμή τις επικείμενες αλλαγές στη διδασκαλία του μαθήματος Βιολογίας, όπως αυτές έχουν προδημοσιευτεί στα ΜΜΕ για το Νέο Λύκειο στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με τη γενικότερη μείωση των διδακτικών ωρών των Φυσικών Επιστημών και την προτεινόμενη ασυμβατότητα συνδυαστικής διδασκαλίας διαφορετικών μαθημάτων Φυσικών Επιστημών, έχει συνταχθεί επιστολή προς την Υπουργό Παιδείας.

Η εν λόγω επιστολή επισημαίνει τις αδυναμίες της σχετικής πρότασης και δίνει έμφαση στην ανάγκη συνδυασμού γνώσεων από διαφορετικά πεδία των Φυσικών Επιστημών.

Η επιστολή είναι διαθέσιμη προς υπογραφή στη σελίδα http://biosciences.weebly.com

Η αναγκαιότητα της διάδοσης των εννοιών που περιέχει ο όρος Βιοποικιλότητα οδήγησε τον ΟΗΕ να ανακηρύξει το 2010 ως έτος Βιοποικιλότητας. Στη διάρκεια του έτους αυτού λοιπόν ομάδα φοιτητών του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης με συντονιστές μέλη ΔΕΠ του Τμήματος διοργάνωσαν εκδηλώσεις στο πλαίσιο της Φοιτητικής Εβδομάδας σχετικές με το υποκείμενο της Βιοποικιλότητας. Το παρόν λεύκωμα αποτελεί ένα δείγμα των προσπαθειών αυτών.

(Πατώντας πάνω στην εικόνα του λευκώματος, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε αυτό)

Κοινοποιήθηκε το κείμενο που συνυπογράφουν όλες οι ενώσεις που συμμετέχουν στην Ένωση Βιολόγων της ΕΕ (European Countries Biology Association : ECBA) BIO2020 Vision. Στο σημαντικό αυτό κείμενο γίνεται παρουσίαση της ταυτότητας και στόχων της ECBA και εστιάζεται στο ρόλο της Σύγχρονης Βιολογίας στον αιώνα μας, αλλά και σε σημαντικές διαπιστώσεις όσο αφορά ζητήματα εκπαίδευσης.

Στο παρόν εισαγωγικό σημείωμα επισημαίνονται ορισμένα μόνο μηνύματα του εγγράφου και προτρέπουμε τον κάθε συνάδελφο και τον κάθε αναγνώστη να μελετήσει το πλήρες κείμενο που επισυνάπτεται.

Το κείμενο εστιάζεται στα χαρακτηριστικά της Σύγχρονης Βιολογίας. Δίνεται έμφαση στο γεγονός ότι η Σύγχρονη Βιολογία σήμερα υπερβαίνει το στάδιο της «βασικής επιστήμης», προσφέροντας εφαρμογές και διεξόδους σε σύνθετα πεδία όπως το περιβάλλον, η διατροφή, η υγεία συμπληρωματικά η ανταγωνιστικά με άλλους επιστημονικούς κλάδους.

Η Σύγχρονη Βιολογία επηρεάζει πλέον το σύνολο των επιστημονικών κλάδων, ενώ ενσωματώνει γνώσεις χημείας, φυσικής και «υπολογιστικών» επιστημών. Η εκρηκτική ανάπτυξη της Βιολογίας οφείλεται αφενός στην ανάπτυξη αυτής καθαυτής της Βιολογίας αλλά και στις δράσεις των πολιτικών που θεωρούν τη Βιολογία ως την επιστήμη του αιώνα μας. Μάλιστα στους στόχους που έθεσε ο Πρόεδρος Barosso (2020 Strategy) για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Βιολόγος έχει ευθύνη και δυνατότητες στην ανάπτυξη μιας βιώσιμης, κερδοφόρας και υγιούς κοινωνίας.

Γιατί τώρα η Βιολογία;

Γιατί η αλματώδης ανάπτυξη της Βιολογίας βοηθά καταλυτικά στην κατανόηση της ζωής μας και προσφέρει λύσεις στα κρίσιμα αδιέξοδα του πλανήτη μας. Οι πολιτικοί διαβλέπουν τη σημαντική συμβολή της Βιολογίας στην οικονομία και είναι σε εξέλιξη ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός για την αξιοποίηση των βιολογικών ανακαλύψεων και εφαρμογών τους.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται το σχέδιο των εθνικών ακαδημιών των Η.Π.Α. “Ensuring the US Leads the Coming Biology Evolution”, όπως και η επένδυση των 124 δις $ της Κίνας, αλλά και το τεράστιο πάρκο των βιοεπιστημών (διαστάσεων όσο μια μικρή χώρα της ΕΕ!). Για να ανταγωνιστεί επιτυχώς η ΕΕ πρέπει να σχεδιάσει στο μακροπρόθεσμο «όραμα» στρατηγικής και επένδυσης στη Σύγχρονη Βιολογία αξιοποιώντας την οικονομικά και κοινωνικά.

Για την κοινωνία:

Στο κείμενο επισημαίνεται η διογκούμενη έλλειψη επιστημονικού εγγραματισμού. Εξαιρετική σημασία και βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη υποστήριξης της διδασκαλίας της Βιολογίας, στη σχολική περίοδο (και όχι μόνο αυτήν), ως βασική προϋπόθεση ώστε ο πολίτης να αλλάξει συνήθειες και τρόπο σκέψης αλλά και να κατανοήσει τις ριζικές αλλαγές που απαιτούνται στα πρότυπα εθνικής και διεθνούς ανάπτυξης και συνδράσεων.

Η αποτυχία (ή/και λειψή διδασκαλία για την Ελλάδα) της διδασκαλίας βασικών βιολογικών εννοιών για την φυσιολογία, αναπαραγωγή, βιολογικών κύκλων και οικοσυστημάτων οδηγούν στην αδυναμία του αυριανού πολίτη να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει την πληθώρα των προβλημάτων της κοινωνίας και του πλανήτη μας.

Συνεργατική επιστήμη?

Στο κείμενο υπογραμμίζεται η ανάγκη της Σύγχρονης Βιολογίας να αναπτύξει συστήματα συνεργασίας μεταξύ των επιστημών.Το κείμενο καταλήγοντας υπογραμμίζει ότι η επιλογή της Βιολογίας δεν γίνεται ΜΟΝΟ «για την επιστήμη» μιας και οι Βιολόγοι πλέον έχουν τις γνώσεις και μπορούν να αποκτούν ευθύνες και θέσεις κλειδιά στην κοινωνία μέσα από ένα ανταγωνισμό γι’ αυτό και θα πρέπει να διεκδικήσουν τη θέση τους.

Τέλος επισημαίνεται ότι σ’ αυτό το παγκόσμιο ανταγωνισμό για την επερχόμενη επανάσταση της Βιολογίας η ΕΕ πρέπει να μετάσχει αξιοποιώντας το ρόλο της Βιολογίας από το σχολείο έως και στη βιομηχανία.

Με πάτημα εδώ μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση στο πολύ ενδιαφέρον κείμενο

Θέσεις Εκπαίδευσης

ΔΠΜΣ Βλαστοκύτταρα και Αναγεννητική Ιατρική – ΑΠΘ

29 Σεπτεμβρίου 2020
ΔΠΜΣ Βλαστοκύτταρα και Αναγεννητική Ιατρική – ΑΠΘ

Τα Τμήματα Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας (ΑΠΘ) και Ιατρικής, της Σχολής Επιστημών Υγείας (ΔΠΘ) προκηρύσσουν σαράντα (40) θέσεις μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών για το ακαδημαϊκό έτος 2020–2021 στο "Διϊδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών" (ΔΠΜΣ) : «ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ». Η διάρκεια του Προγράμματος είναι τέσσερα (4) εξάμηνα παρακολούθησης στα οποία περιλαμβάνεται και...

Θέσεις Εργασίας

Θέση μεταδιδάκτορα Βιολόγου - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

29 Σεπτεμβρίου 2020
Θέση μεταδιδάκτορα Βιολόγου - Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Το Εργαστήριο «Εργαστήριο Υγείας των Ζώων - Υγιεινής και Ποιότητας Τροφίμων», του Τμήματος Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, προκηρύσσει θέση Μεταδιδάκτορα – Βιοεπιστήμονα που θα απασχοληθεί στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «FOODOMICS: ΥΠΟΕΡΓΟ 7: ΕΝΔΕΛΕΧΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ», μέσω σύναψης σύμβασης ανάθεσης έργου. Η συνολική αμοιβή νέρχεται στο ποσό των 40.869,60 €...

Επιμορφώσεις

InfrafrontierGR/Phenotypos Call for Proposals for free-of-charge mouse...

06 Αυγούστου 2020
InfrafrontierGR/Phenotypos Call for Proposals for free-of-charge mouse phenotyping services

The InfrafrontierGR/Phenotypos Research infrastructure is pleased to announce a Call for Proposals for mouse phenotyping services, offered FREE of charge to four (4) selected research projects. The objective of this Call is to provide free access to state-of-the-art mouse phenotyping platforms to the Greek biomedical research community, including standardized and...

Ομάδα Εργασίας Φοιτητών

  • Σακχαρώδης Διαβήτης

    Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφέας: Klaus Dugi Μετάφραση από: Γρηγοριάδη Σωκράτη (Grigoriadis Sokratis) – Βιολόγο, Μεταπτυχιακό Φοιτητή, Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ και Παναγιώτη Κ. Στασινάκη (Panagiotis K. Stasinakis) - Εκπαιδευτικός, Βιολόγος, MEd, PhD, Πανελλήνια Ένωση Βιοεπιστημόνων (PanHellenic Union of Bioscientists). (Πρόκειται για του άρθρο 'Diabetes mellitus' του Scienceinschool, έχει δοθεί άδεια για μετάφραση και δημοσίευση από την ΠΕΒ). Η συχνότητα εμφάνισης του διαβήτη αυξάνεται, τόσο στον ανεπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Ο Klaus Dugi, Καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης της Γερμανίας, πραγματεύεται τα Read More
  • Ανακαλύπτοντας τη δράση της ουρεάσης

    Ανακαλύπτοντας τη δράση της ουρεάσης Ανακαλύπτοντας τη δράση της ουρεάσης Συγγραφέας: Anna Lorenc Μετάφραση από: Μαρίνα-Σαββίνα Τσατσαλίδη (Marina-Savvina Tsatsalidi) – Φοιτήτρια Φαρμακευτικής, ΕΚΠΑ και Παναγιώτη Κ. Στασινάκη (Panagiotis K. Stasinakis) - Εκπαιδευτικός, Βιολόγος, MEd, PhD, Πανελλήνια Ένωση Βιοεπιστημόνων (PanHellenic Union of Bioscientists). (Πρόκειται για του άρθρο 'Investigating the action of urease' του Scienceinschool, έχει δοθεί άδεια για μετάφραση και δημοσίευση από την ΠΕΒ). Η Anna Lorenc του Volvox project εξηγεί τη σημασία του ενζύμου ουρεάση και παρουσιάζει ένα πρωτόκολλο για την αναπαράσταση της δράσης του στην τάξη. Read More
  • Εξέλιξη εν δράσει: παθογόνα

    Εξέλιξη εν δράσει: παθογόνα Εξέλιξη εν δράσει: παθογόνα Συγγραφέας: Jarek Bryk Μετάφραση από: Ντέα-Αλεξάνδρα Λάγκι (Ntea-Alexandra Lagki) - Φοιτήτρια Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής, ΔΠΘ και Παναγιώτη Κ. Στασινάκη (Panagiotis K. Stasinakis) - Εκπαιδευτικός, Βιολόγος, MEd, PhD, Πανελλήνια Ένωση Βιοεπιστημόνων (PanHellenic Union of Bioscientists). (Πρόκειται για του άρθρο 'Evolution in action: pathogens' του Scienceinschool, έχει δοθεί άδεια για μετάφραση και δημοσίευση από την ΠΕΒ) Προτάσεις κριτή (ηλικία/θέμα): κάτω από 11, 11-14, 14-16, 16-19 / Εξέλιξη, Γενετική, Πληθυσμιακή γενετική, Φύση της επιστήμης Οι παθογόνοι οργανισμοί, οι οποίοι απειλούν την Read More
  • 1
  • 2