× Κείμενο Διαβούλευσης

1. Εκπαιδευτικές προϋποθέσεις υποψηφίων για την Ειδικότητα της Εργαστηριακής Γενετικής.
Το πρόγραμμα σπουδών της Εργαστηριακής Γενετικής, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο, εστιάζεται σε εξειδικευμένα γνωστικά πεδία που αφορούν κυρίως τη Γενετική ανθρώπου σε φυσιολογικές ή παθολογικές καταστάσεις. Το εν λόγω πρόγραμμα σπουδών θεωρεί δεδομένες τις γνώσεις σε πεδία όπως της βασικής βιολογίας, γενετικής μονοκύτταρων και πολυκύτταρων οργανισμών συμπεριλαμβανομένων ανώτερων θηλαστικών, μοριακής βιολογίας, βιοχημείας, μεταλλαγών και μεταλλαξιγόνων παραγόντων και αλληλεπιδράσεων του περιβάλλοντος. Τα σύγχρονα προγράμματα περιλαμβάνουν και γνώσεις βιοπληροφορικής και εξελικτικής βιολογίας.

Πληρέστερη κάλυψη των παραπάνω προαπαιτουμένων παρέχεται αδιαμφισβήτητα –παρά τις διαφορές των προγραμμάτων σπουδών τους- από τα πτυχία των 7 τμημάτων Βιοεπιστημών στη χώρα μας (4 τμήματα Βιολογίας, ΒΕΤ, Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας και Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής).

Αρκούν οι γνώσεις που παρέχονται προπτυχιακά στους αποφοίτους των εν λόγω 7 τμημάτων?

Στις ΗΠΑ βασική προϋπόθεση για να εκκινήσει κάποιος την ειδικότητα της Εργαστηριακής Γενετικής, είναι μετά το πτυχίο στη Βιολογία (διαρκούν έως 4 χρόνια), να αποκτήσει και PhD σε αντικείμενο Γενετικής του ανθρώπου σε συγκεκριμένα αναγνωρισμένα κέντρα εκπαίδευσης. Για την απόκτηση της ειδικότητας του εργαστηριακού Γενετιστή απαιτούνται επί πλέον 2 χρόνια θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης σε αναγνωρισμένα κέντρα Γενετικής. Δηλαδή αθροιστικά προτείνονται 4 χρόνια (πτυχίο βιολογίας)+3-5 Χρόνια PhD + 2 χρόνια ειδικότητα, ήτοι 9-11 χρόνια. Η ιδιαιτερότητα που ισχύει στις ΗΠΑ είναι ότι τα παραπάνω προϋποτίθενται για την ειδικότητα Γενετιστή σε ένα από τα τρία πεδία της Γενετικής: είτε Βιοχημική, είτε Μοριακή Γενετική, είτε Κυτταρογενετική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Γενετικής Ανθρώπου (ESHG, eshg.org) προτείνει τα εξής: Μετά την απόκτηση του πτυχίου στη Βιολογία ή σχετικές επιστήμες, ο υποψήφιος για την ειδικότητα της ΕΓ, πρέπει να έχει και MSc στη Γενετική Ανθρώπου, πριν εκκινήσει την ειδικότητα ΕΓ η οποία διαρκεί 5 χρόνια. Την διάρκεια αυτή προτείνει και ο Σύνδεσμος Ιατρικών Γενετιστών Ελλάδας (ΣΙΓΕ). Ας σημειώσουμε όμως εδώ ότι το πτυχίο Βιολογίας στις περισσότερες χώρες της ΕΕ διαρκεί 3 χρόνια. Οπότε, δεδομένου ότι το πτυχίο στη χώρα μας διαρκεί 4 (ή και 5 χρόνια στο ΒΕΤ), προτείνονται συνολικά 10-12 (ανάλογα με το πτυχίο και MSc) χρόνια εκπαίδευσης για την απόκτηση της ειδικότητας ΕΓ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο διάλογο για τις εκπαιδευτικές προϋποθέσεις για την απόκτηση της ειδικότητας της ΕΓ, εκ μέρους των γιατρών γίνεται προσπάθεια να εξομοιωθούν ποσοτικά τα χρόνια εκπαίδευσης για λόγους ισότητας. Για παράδειγμα τα 4 χρόνια πτυχίου Βιοεπιστημών συν τα δύο χρόνια του MSc αντιστοιχούν στα 6 χρόνια πτυχίου Ιατρικής. Προφανώς στο παρόν κείμενο το ποσοτικό κριτήριο δεν υιοθετείται.

Με το παρόν κείμενο θεωρούμε ότι ο απόφοιτος των τμημάτων Βιοεπιστημών έχει ικανές βάσεις στα γνωστικά πεδία που προϋποθέτει μια ειδικότητα σαν την ΕΓ και προτείνεται μετά το πτυχίο ένας απόφοιτος των τμημάτων Βιοεπιστημών να μπορεί να εισέρχεται στην εκπαίδευση για την 5 ετή ειδικότητα. Δηλαδή σύνολο χρόνων εκπαίδευσης για την απόκτηση της ειδικότητας 9 χρόνια.

2. Μεταβατικές διατάξεις για την αναγνώριση της ειδικότητας ΕΓ σε όσους ήδη εργάζονται στην παροχή υπηρεσιών Γενετικής.
Σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του ΚΕΣΥ το 2005 (επισυνάπτεται) οι μεταβατικές που προτείνονται, είναι οι εξής:
«ΙΙ. Μεταβατικές Διατάξεις Προσόντων Γενετιστών
Με την εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων, όσοι επιστήμονες με πτυχίο Ιατρικής, Οδοντιατρικής, Βιολογίας, Βιοχημείας, και Χημείας εργάζονται ήδη ή εργάσθηκαν σε αναγνωρισμένα πανεπιστημιακά ή νοσοκομειακά τμήματα ή εργαστήρια της ημεδαπής ή αλλοδαπής Δημόσιου ή Ιδιωτικού τομέα, στο γνωστικό αντικείμενο της Ιατρικής Γενετικής, θα αποκτήσουν τη δυνατότητα εργασίας ως Ιατρικοί Γενετιστές στις προαναφερόμενες Λειτουργικές Οντότητες Ιατρικής Γενετικής μετά από θετική κρίση των δικαιολογητικών τους από Ειδική Επιτροπή του ΚΕ.Σ.Υ. για την αναγνώριση προσόντων Ιατρικού Γενετιστή, εφ όσον διαθέτουν:
α) Τουλάχιστον 10 έτη προϋπηρεσίας και εκπαίδευση σε τμήμα Πανεπιστημιακό ή Τριτοβάθμιου Νοσοκομείου του ΕΣΥ.
β) Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών (Master’s) στο γνωστικό αντικείμενο της Γενετικής και τουλάχιστον 8 έτη προϋπηρεσίας.
γ) Διδακτορικό δίπλωμα στο γνωστικό αντικείμενο της Γενετικής και τουλάχιστον 6 επιπλέον έτη προϋπηρεσίας.
δ) Τίτλο Καθηγητή στο αντικείμενο της Ιατρικής Γενετικής και 3 έτη προϋπηρεσίας.
ε) Αναγνωρισμένη ειδικότητα ή εξειδίκευση, στο αντικείμενο της Ιατρικής Γενετικής της Αλλοδαπής.»

Στις εν λόγω προϋποθέσεις εξαιρείται ο ιδιωτικός τομέας που όντως λόγω της ανομίας η παροχή υπηρεσιών Γενετικής λειτουργεί ανεξέλεγκτα, ωστόσο στον ιδιωτικό τομέα υπάρχει μεγάλος αριθμός εργαστηρίων και συναδέλφων με εξαιρετικά προσόντα και υπηρεσίες που δεν μπορούν να εξαιρεθούν. Παράλληλα και στο δημόσιο τομέα λόγω του ισχύοντος καθεστώτος συμβαίνουν αντίστοιχες καταστάσεις.
Με το παρόν κείμενο υποστηρίζουμε ότι στις μεταβατικές διατάξεις θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη ώστε αυτές α) να περιλαμβάνουν τον ιδιωτικό τομέα, β) να ισχύουν τουλάχιστον για 5 χρόνια μετά την θέσπισή τους και στη συνέχεια όλοι θα ενσωματωθούν στο νέο τρόπο απόκτησης του τίτλου ειδικότητας ΕΓ.


ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Για την εισαγωγή στην ειδικότητα
1. Πιστεύετε ότι ένας απόφοιτος των τμημάτων Βιοεπιστημών πρέπει να μπορεί να εισέρθει στην εκπαίδευση για την ειδικότητα της Εργαστηριακής Γενετικής αμέσως μετά το πτυχίο του η μετά από μετεκπαίδευση (=MSc ή PhD στη Γενετική)?

2. Πιστεύτετε ότι μεταξύ των πιθανών υποψηφίων αποφοίτων από άλλα τμήματα με δεδομένο το διαφορετικό πρόγραμμα σπουδών (πχ Ιατρικής, Οδοντιατρικής, Χημείας,) θα πρέπει να ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις με τους αποφοίτους Βιοεπιστημών?


Για την αναγνώριση της προϋπηρεσίας και απονομή ειδικότητας
1. Δεδομένου ότι τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, οι υπηρεσίες Γενετικής λειτουργούν σε καθεστώς ανομίας ως τώρα, ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι τα κριτήρια για την κρίση της προϋπηρεσίας σ/φων που εργάζονται στο δημόσιο η ιδιωτικό τομέα?

2. Σύμφωνα με την απόφαση του ΚΕΣΥ αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία η κατοχή MSc η PhD στη Γενετική Ανθρώπου. Α) Ποια από τα υπάρχοντα MSc θεωρούνται όμως ότι έχουν σαν αντικείμενο τη Γενετική? Β) Ποια τα κριτήρια για ένα PhD ώστε να θεωρηθεί ότι αφορά τη Γενετική Ανθρώπου?

3. Σύμφωνα με την απόφαση του ΚΕΣΥ θα απονέμεται ο τίτλος ειδικότητας στη βαθμίδα των καθηγητών με αντικείμενο την Ιατρική Γενετική, ωστόσο τι θα γίνει με τις άλλες βαθμίδες ΔΕΠ?

4. Δεδομένου οτι πρέπει να συγκροτηθεί μια επιτροπή κρίσης των υποψηφίων συναδέλφων ειδικά για τις μεταβατικές διατάξεις, πως πιστεύετε οτι πρέπει να γίνει η σύνθεση της επιτροπής δεδομένου οτι και οι κρίνοντες θα πρέπει να έχουν κριθεί?

5. Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί ΑΝ είναι σε ένα μόνο απο τα αντικείμενα Γενετικής πχ Μοριακής η Βιοχημικής Γενετικής η Κυτταρογενετικής (και όχι σε όλα?) μήπως θα πρέπει –στο μεταβατικό στάδιο- να απονέμεται ειδικότητα μόνο στο αντίστοιχο αντικείμενο Γενετικής (όπως συμβαίνει στην ΗΠΑ)?


Η Επιτροπή Υγείας της ΠΕΒ

Διαβούλευση 'Εργαστηριακή Γενετική'

  • Ιωάννης Παπουλίδης
  • Το Άβαταρ του/της Ιωάννης Παπουλίδης Συντάκτης θέματος
  • Επισκέπτης
  • Επισκέπτης
1 Χρόνος 4 Μήνες πριν #24 από Ιωάννης Παπουλίδης
Ιωάννης Παπουλίδης δημιούργησε το θέμα: Διαβούλευση 'Εργαστηριακή Γενετική'
Αγαπητοί συνάδελφοι

Είμαι βιολόγος που ασχολούμαι με το αντικείμενο της εργαστηριακής γενετικής τα τελευταία δώδεκα χρόνια, έχοντας ιδρύσει, λειτουργήσει και διευθύνει εργαστήρια γενετικής στον ιδιωτικό τομέα σε πιστοποιημένα κέντρα που συμπεριλαμβάνουν όλα τα τμήματα του ευρύτερου αντικειμένου (μοριακή, κυτταρογενετική, βιοχημική και κλινική γενετική). Με χαρά ενημερώθηκα για την εξέλιξη θεσμοθέτησης της Γενετικής ως αντικείμενο παροχής υπηρεσιών στην κλινική πράξη στη χώρα μας, αποτέλεσμα της επίμονης και πολυετούς προσπάθειας συναδέλφων μέσα από συλλογικές διαδικασίες.

Ως προς τα ερωτήματα:

«1. Πιστεύετε ότι ένας απόφοιτος των τμημάτων Βιοεπιστημών πρέπει να μπορεί να εισέρθει στην εκπαίδευση για την ειδικότητα της Εργαστηριακής Γενετικής αμέσως μετά το πτυχίο του η μετά από μετεκπαίδευση (=MSc ή PhD στη Γενετική)?»

Αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί με βάση ποιοτικά και όχι μόνο ποσοτικά κριτήρια. Η εργαστηριακή ειδικότητα περιλαμβάνει τεχνικό, αναλυτικό και κλινικό αντικείμενο στις βάσεις της επιστήμης της βιολογίας. Θεωρώ ότι για τα παραπάνω ο απόφοιτος των τμημάτων Βιοεπιστημών έχει σαφώς επαρκέστερη κατάρτιση σε σύγκριση π.χ. με τον απόφοιτο ιατρικής (πλην του κλινικού αντικειμένου στο οποίο όμως πιστεύω θα εστιάζει το περιεχόμενο της ύλης της ειδικότητας) λόγο του σχετικού περιεχομένου της διδακτέας ύλης και άρα η σύγκριση αριθμού ετών σπουδών κατά το βασικό πτυχίο μεταξύ ιατρικής και βιοεπιστημών είναι άνευ ουσίας.
Ομοίως, για τις μεταβατικές διατάξεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ποιοτικά κριτήρια όπως ο όγκος και το είδος των περιστατικών που έχει ολοκληρώσει ο γενετιστής μαζί με τα χρόνια ενασχόλησης.

2. «Σύμφωνα με την απόφαση του ΚΕΣΥ αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία η κατοχή MSc η PhD στη Γενετική Ανθρώπου. Α) Ποια από τα υπάρχοντα MSc θεωρούνται όμως ότι έχουν σαν αντικείμενο τη Γενετική? Β) Ποια τα κριτήρια για ένα PhD ώστε να θεωρηθεί ότι αφορά τη Γενετική Ανθρώπου?»

Σύμφωνα με τα όσα ορίζονται από το EBMG σχετικά με την απόκτηση του επαγγελματικού τίτλου European Clinical Laboratory Geneticist (ErCLG) για τα προσόντα των υποψηφίων, απαιτείται μεταξύ άλλων το εξής: "Hold at least an M.Sc. in genetics or related field". Δεδομένου ότι η ειδικότητα θα περιλαμβάνει 5ετή φοίτηση στο ειδικό κλινικό αντικείμενο (ή πολλά χρόνια ειδικής προϋπηρεσίας στην περίπτωση των μεταβατικών διατάξεων) και του γεγονότος ότι τα περισσότερα μεταπτυχιακά έχουν τίτλο γενικότερο (π.χ. εφαρμογές της βιολογίας στην ιατρική, εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία κλπ.) θα έπρεπε να αρκεί το ίδιο (μεταπτυχιακό στη γενετική γενικότερα ή σε σχετικό πεδίο) τόσο για τα κριτήρια ένταξης όσο και για τις μεταβατικές διατάξεις όπου θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν και επιπλέον κριτήρια όπως επιστημονικές δημοσιεύσεις στο ειδικό αντικείμενο της κλινικής/εργαστηριακής γενετικής ακόμα και σε περίπτωση απουσίας μεταπτυχιακού (υπάρχουν συνάδελφοι με πολύ μακρά εμπειρία >25 ετών χωρίς μεταπτυχιακό).

4. «Δεδομένου ότι πρέπει να συγκροτηθεί μια επιτροπή κρίσης των υποψηφίων συναδέλφων ειδικά για τις μεταβατικές διατάξεις, πως πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει η σύνθεση της επιτροπής δεδομένου ότι και οι κρίνοντες θα πρέπει να έχουν κριθεί?»

Προσωπική μου άποψη είναι πως πρέπει να περιλαμβάνει συναδέλφους που οπωσδήποτε πληρούν τα κριτήρια των μεταβατικών διατάξεων, ενώ πολύ χρήσιμο θα ήταν να περιλαμβάνονται συνάδελφοι με ειδικότητα που έχει αποκτηθεί σε άλλη χώρα (π.χ. της ευρωπαϊκής ένωσης) που γνωρίζω ότι υπάρχουν και δραστηριοποιούνται στη χώρα μας.

5. «Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί ΑΝ είναι σε ένα μόνο απο τα αντικείμενα Γενετικής πχ Μοριακής η Βιοχημικής Γενετικής η Κυτταρογενετικής (και όχι σε όλα?) μήπως θα πρέπει –στο μεταβατικό στάδιο- να απονέμεται ειδικότητα μόνο στο αντίστοιχο αντικείμενο Γενετικής (όπως συμβαίνει στην ΗΠΑ)?»

Αυτό θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα δεδομένου ότι οι απόφοιτοι δεν θα έχουν ειδικότητα με βάση το αντικείμενο και θα μπορούν να απασχοληθούν σε όλους τους εργαστηριακούς τομείς, ενώ κάποιος με μακρόχρονη εμπειρία δεν θα έχει πρακτικά τρόπο να αναβαθμίσει το συγκριτικό του μειονέκτημα σε σχέση με αυτούς, ανάλογα και με την ηλικία του και τη δυνατότητα να διακόψει το επάγγελμα του για να παρακολουθήσει 5ετή φοίτηση. Επίσης, με τις σημερινές εξελίξεις στην τεχνολογία (microarrays, NGS) που εφαρμόζονται ταυτόχρονα σε μοριακή γενετική και κυτταρογενετική, είναι δύσκολο να γίνει αυτή η κατάταξη. Θεωρώ πάντως πως θα πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνεται εμπειρία σε έναν από αυτούς τους δύο τομείς ενώ αποκλειστική ενασχόληση στη βιοχημική γενετική ίσως δεν είναι επαρκής.

Συγχαρητήρια σε όσους κοπίασαν όλα αυτά τα χρόνια για το συγκεκριμένο αποτέλεσμα κι εύχομαι να δημιουργηθεί ένα υγιές περιβάλλον που θα παρέχονται οι υπηρεσίες αυτές προς όφελος των ασθενών/εξεταζομένων

Γιάννης Παπουλίδης

Παρακαλούμε Σύνδεση για να συμμετάσχετε στη συζήτηση.

Συντονιστές: MPapadakis
Χρόνος δημιουργίας σελίδας: 0.245 δευτερόλεπτα