Απαντήσεις και Σχολιασμός Θεμάτων Βιολογίας Γ Λυκείου Θετ. Κατ.

E-mail Εκτύπωση PDF

 

ΘΕΜΑ 1ο

1. αντιστοιχεί στο γ

2. αντιστοιχεί στο γ

3. αντιστοιχεί στο δ

4. αντιστοιχεί στο α 5. αντιστοιχεί στο β

Σχόλιο: Στο ερώτημα 1.4 φυσικά, διαγονιδιακά φυτά είναι αυτά που έχουν υποστεί γενετική αλλαγή, με τη χρήση των τεχνικών γενετικής μηχανικής.

ΘΕΜΑ 2ο

1. Τα ζητούμενα στοιχεία εμπεριέχονται στη σελ. 109 του σχολικού βιβλίου: « Με τον όρο ζύμωση … όπως πρωτεΐνες και αντιβιοτικά» Σχόλιο: Η αναφορά στον παλαιότερο ορισμό της ζύμωσης (αναερόβια διαδικασία) δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της απάντησης.

2. Τα ζητούμενα στοιχεία εμπεριέχονται στη σελ. 119-120 του σχολικού βιβλίου: «Τα αντισώματα μπορούν … επιπτώσεων της χημειοθεραπείας».

3. Τα ζητούμενα στοιχεία εμπεριέχονται στη σελ. 97-98 του σχολικού βιβλίου: «Τέλος η μετατόπιση … μη-φυσιολογικοί γαμέτες».

Σχόλιο: Δε ζητείται η μετατροπή πρωτοογκογονιδίου σε ογκογονίδιο ως αποτέλεσμα μετατόπισης.

4. Τα ζητούμενα στοιχεία εμπεριέχονται στη σελ. 99 του σχολικού βιβλίου: «Παρότι η γενετική καθοδήγηση…πολλαπλές αποβολές».

 

ΘΕΜΑ 3ο

Α. Στο γενεαλογικό δένδρο της 2ης οικογένειας, το μονογονιδιακό χαρακτηριστικό εμφανίζεται στους απογόνους ΙΙ2 και ΙΙ3 ενώ δεν εμφανίζεται στους γονείς. Από αυτό συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για υπολειπόμενο γονίδιο, αφού υπάρχει στο γονότυπο των ατόμων που διασταυρώθηκαν αλλά δεν εκδηλώνεται στο φαινότυπό τους. Συνεπώς, επικαλύπτεται η δράση του από αυτή του αλληλομόρφου του. Στο γενεαλογικό δένδρο της 1ης οικογένειας το χαρακτηριστικό εμφανίζεται σε γυναίκα ΙΙ3, ενώ δεν εμφανίζεται στον πατέρα Ι1, οπότε δεν πρόκειται για φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο, αφού οι γυναίκες κληρονομούν το ένα Χ τους χρωμόσωμα από τη μητέρα τους και το άλλο από το πατέρα τους. Αν το υπεύθυνο γονίδιο ήταν φυλοσύνδετο υπολειπόμενο, ο πατέρας θα εμφάνιζε το χαρακτηριστικό επειδή αν υπάρχει φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο στο γονότυπο ενός άνδρα εκδηλώνεται και στο φαινότυπό του. (Δεν υπάρχει αλληλόμορφο αυτού του γονιδίου, το οποίο θα μπορούσε να επικαλύψει τη δράση του). Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι πρόκειται για αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο.

1η Οικογένεια: P : Αα x αα

                        F1: Αα, αα (ανεξαρτήτως φύλου)

2η Οικογένεια: P : Αα x Αα

                      F1: ΑΑ, Αα, Αα, αα (ανεξαρτήτως φύλου)

Φυσικά, στο προηγούμενο συμπέρασμα μπορούμε να καταλήξουμε διατυπώνοντας υποθέσεις και καταστρώνοντας τις αντίστοιχες διασταυρώσεις, απ’ όπου προκύπτει η αποδοχή ή η απόρριψη της υπόθεσης. Συγκεκριμένα:

  • Έστω ότι το ζητούμενο γονίδιο είναι επικρατές αυτοσωμικό (Α) και (α) το αλληλόμορφό του υπολειπόμενο. Σύμφωνα με το γενεαλογικό δέντρο της δεύτερης οικογένειας:
P : αα x αα

F1: αα            

Συνεπώς, δεν προκύπτουν απόγονοι με το γονίδιο Α.

  • Έστω ότι το ζητούμενο γονίδιο είναι φυλοσύνδετο υπολειπόμενο (β) και (Β) το αλληλόμορφό του επικρατές. Σύμφωνα με το γενεαλογικό δέντρο της πρώτης οικογένειας:
 P : ΧΒΥ x ΧβΧβ

F1: ΧΒΧβ, ΧβΥ

Συνεπώς, δεν προκύπτουν απόγονοι-γυναίκες που να μην εμφανίζουν γνώρισμα.

  • 'Έστω ότι το ζητούμενο γονίδιο είναι υπολειπόμενο αυτοσωμικό (α) και (Α) το αλληλόμορφό του επικρατές. Σύμφωνα με το γενεαλογικό δέντρο της πρώτης οικογένειας:

P : Αα x αα

F1: Αα, αα (ανεξαρτήτως φύλου)

Σύμφωνα με το γενεαλογικό δέντρο της δεύτερης οικογένειας:

P : Αα x Αα 

F1: ΑΑ, Αα, Αα, αα (ανεξαρτήτως φύλου)

Άρα, με τον οποιονδήποτε από τους προηγούμενους τρόπους μπορούμε να καταλήξουμε ότι το ζητούμενο γονίδιο είναι αυτοσωμικό υπολειπόμενο.

Σχόλιο: Και οι δύο παραπάνω τρόποι επίλυσης του θέματος είναι αποδεκτοί και ισότιμοι.

Οι γονότυποι των ατόμων της 1ης οικογένειας είναι: Ι1: Αα Ι2: αα ΙΙ1: Αα ΙΙ2: αα ΙΙ3: αα.

Οι γονότυποι των ατόμων της 2ης οικογένειας είναι: Ι1: Αα Ι2: Αα ΙΙ1: Αα ή ΑΑ ΙΙ2: αα ΙΙ3: αα

Β. Το σύνδρομο Turner (χρωμοσωμική σύσταση όσο αφορά τα φυλετικά χρωμοσώματα ΧΟ) μπορεί να προκύψει από την ένωση γαμετών, οι οποίοι προήλθαν από μη φυσιολογική μειωτική διαίρεση σε έναν από τους δύο φυσιολογικούς γονείς.

Συγκεκριμένα μπορεί στην μητέρα να συμβεί μη διαχωρισμός του ζεύγους των φυλετικών χρωμοσωμάτων ΧΧ κατά τη πρώτη μειωτική διαίρεση οπότε προκύπτει μετά τη δεύτερη μειωτική διαίρεση γαμέτης που δεν περιέχει κανένα Χ χρωμόσωμα.

Επίσης, μπορεί να ολοκληρωθεί φυσιολογικά η πρώτη μειωτική διαίρεση και να συμβεί μη διαχωρισμός των αδερφών χρωματίδων του Χ χρωμοσώματος κατά τη δεύτερη μειωτική διαίρεση, οπότε επίσης μπορεί να προκύψει γαμέτης χωρίς κανένα Χ χρωμόσωμα. Αντίστοιχα, στον πατέρα μπορεί να συμβεί με τον ίδιο τρόπο μη διαχωρισμός των φυλετικών χρωμοσωμάτων, Χ και Υ, κατά τη πρώτη μειωτική διαίρεση ή μη διαχωρισμός των αδερφών χρωματίδων είτε του Χ είτε του Υ, κατά τη δεύτερη μειωτική διαίρεση.

Σε κάθε περίπτωση, ο μη φυσιολογικός γαμέτης που προκύπτει χωρίς φυλετικό χρωμόσωμα εφόσον γονιμοποιηθεί με ένα γαμέτη του άλλου γονέα που φέρει το Χ χρωμόσωμα, προκύπτει άτομο με αριθμητική χρωμοσωμική ανωμαλία που φέρει 44 αυτοσωμικά και μόνο ένα Χ φυλετικό χρωμόσωμα (ΧΟ).

Σχόλιο: Από τους παραπάνω πιθανούς μηχανισμούς μη διαχωρισμού απαιτείται η παράθεση μόνο ενός.

Η διαδικασία με την οποία μπορούμε να απεικονίσουμε τα χρωμοσώματα του ατόμου με σύνδρομο Turner είναι η κατασκευή καρυότυπου. Σελ 20 "Η μελέτη των χρωμοσωμάτων ... μικροσκόπιο" και "Τα χρωμοσώματα ταξινομούνται ... καρυότυπο"

ΘΕΜΑ 4o

α. Ασυνεχή γονίδια συναντάμε στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς και στους ιούς που τους προσβάλλουν.

β. Με το δεδομένο ότι σε κάθε πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα, το τελευταίο νουκλεοτίδιό της που τοποθετήθηκε έχει ελεύθερο το –ΟΗ του 3’ C της πεντόζης, τα άκρα της κάθε αλυσίδας του μορίου είναι:

5’ GAA……………………………………………AAT-ΟΗ 3’

3’ CTT……………………………………………TTA 5’

Ο προσδιορισμός των άκρων της δεύτερης αλυσίδας βασίζεται την αρχή της αντιπαραλληλίας, σύμφωνα με την οποία το άκρο 3΄της μίας αλυσίδας, είναι τοποθετημένο απέναντι από το 5΄άκρο της συμπληρωματικής της, στο δίκλωνο μόριο DNA.

γ. Πρόδρομο mRNA 5’..GAAGGAGGUUGCUUAAGGGGCCCUACCAAU..3’

Ώριμο mRNA 5’..GAAGGAGGUUGCUUAACUACCAAU..3’

δ. Τα ζητούμενα στοιχεία εμπεριέχονται στη σελ. 33-34 του σχολικού βιβλίου: « Όταν ένα γονίδιο περιέχει εσώνια μεταγράφεται…Έτσι σχηματίζεται το “ώριμο” mRNA.»

ε. Η περιοριστική ενδονουκλεάση EcoRI αναγνωρίζει την αλληλουχία:

5’- GAATTC-3’

3’- CTTAAG-5’

Στο γονιδίωμα και κόβει κάθε αλυσίδα μεταξύ των νουκλεοτιδίων με G και A με κατεύθυνση 5’-3’. Παρατηρούμε ότι η ζητούμενη αλληλουχία δεν υπάρχει στο τμήμα DNA που δίνεται (τη συναντάμε με αντίθετο προσανατολισμό). Συνεπώς, η EcoRI δε μπορεί να κόψει το παραπάνω τμήμα DNA.

στ. Σύμφωνα με τη προσέγγιση του σχολικού βιβλίου οι κατηγορίες γονιδίων που δεν κλωνοποιούνται σε cDNA βιβλιοθήκη είναι: α) τα γονίδια που δεν εκφράζονται στο συγκεκριμένο κυτταρικό τύπο. Άρα πρόκειται για τα γονίδια που κωδικοποιούν πεπτίδια, τα οποία δεν εκφράζονται στο συγκεκριμένο κυτταρικό τύπο, β) τα γονίδια που μεταγράφονται σε: rRNA, tRNA, snRNA. (Τα στοιχεία αντλούνται από τις σελίδες 60 και 31 του σχολικού βιβλίου.)

 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

Τα θέματα των Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γεν. Λυκείων και ΕΠΑΛ στο μάθημα της Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης ήταν σαφώς διατυπωμένα, παρουσίαζαν διαβάθμιση δυσκολίας, κάλυπταν επαρκές τμήμα της εξεταζόμενης ύλης και κυρίως, αρκετά από αυτά, απαιτούσαν τη κριτική σκέψη αλλά και τη συνδυαστική ικανότητα των εξεταζόμενων. Στα πλαίσια του συγκεκριμένου εξεταστικού συστήματος θεωρούμε ότι συμβάλουν σε κάποιου είδους λειτουργική αξιολόγηση των υποψηφίων. Τέλος, στο τρίτο θέμα είναι αυτονόητο ότι οφείλουν να αξιολογηθούν ισότιμα οι διαφορετικοί τρόποι επίλυσης, εφόσον είναι επαρκείς οι αιτιολογήσεις.

Η Επιτροπή Παιδείας της ΠΕΒ

Τελευταία Ενημέρωση ( Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009 16:18 )  
Εγγραφείτε στην ΠΕΒ και πάρτε μέρος στις ομάδες εργασίας της. Η προσπάθεια που καταβάλλεται, έχει την ανάγκη της συμμετοχής όλων μας!!!


Δίκτυο Μεταπτυχιακών Φοιτητών στις Βιοεπιστήμες


Συμμετάσχετε στο Πανελλήνιο Δίκτυο Μεταπτυχιακών Φοιτητών στις Βιοεπιστήμες !!!

Υποβολή άρθρων, ειδήσεων, ανακοινώσεων, κλπ.

 Στη διεύθυνση  ηλεκτρονικού  ταχυδρομείου: grammateia@gmail.com


Προκηρύξεις Θέσεων



Επιστολές που λάβαμε